دیجیتال مارکتینگ چیست و ابزارهای آن کدامند

اگه بخوایم خیلی ساده و خودمونی بگیم دیجیتال مارکتینگ چیه، می‌تونیم این‌طوری تعریفش کنیم:

«هر فعالیت بازاریابی که با استفاده از ابزارها، رسانه‌ها یا فناوری‌های دیجیتال انجام بشه، اسمش میشه دیجیتال مارکتینگ یا بازاریابی دیجیتال.»

حالا چرا این تعریف مهمه؟ چون خیلی‌ها فکر می‌کنن دیجیتال مارکتینگ فقط چیزیه که تو اینترنت اتفاق می‌افته. اما این یه تصور غلطه.
در واقع آنلاین مارکتینگ فقط یکی از زیرمجموعه‌های دیجیتال مارکتینگه. یعنی هر کاری که تو فضای اینترنت انجام می‌دی میشه آنلاین مارکتینگ، اما دیجیتال مارکتینگ گسترده‌تره و فعالیت‌هایی رو هم شامل میشه که لزوماً به اینترنت وصل نیستن.

مثلاً تبلیغات پیامکی، بیلبوردهای دیجیتال، حتی بعضی از شیوه‌های بازاریابی که با دستگاه‌ها یا تکنولوژی‌های آفلاین انجام میشه، همگی زیر چتر دیجیتال مارکتینگ قرار می‌گیرن. پس دیجیتال مارکتینگ مثل یه چتر بزرگه که دو تا بخش اصلی داره:

• دیجیتال مارکتینگ آنلاین (فعالیت‌های مبتنی بر اینترنت)
•  دیجیتال مارکتینگ آفلاین (فعالیت‌های دیجیتالی بدون نیاز به اینترنت)

این تفاوت رو باید همین اول کار بدونیم، چون وقتی جلوتر می‌ریم و می‌خوایم درباره ابزارها، روش‌ها و تکنیک‌ها صحبت کنیم، این خط‌کشی به ما کمک می‌کنه دقیق‌تر متوجه بشیم هر کدوم از ابزارها تو کدوم دسته قرار می‌گیرن و چه نقشی تو روند بازاریابی بازی می‌کنن.

از طرفی، دیجیتال مارکتینگ به‌قدری گسترده شده که تقریباً هر کسب‌وکاری — چه کوچک، چه بزرگ — برای رشد، دیده‌شدن، جذب مشتری و حتی حفظ مشتری‌های فعلیش بهش نیاز داره. مخصوصاً الان که هوش مصنوعی هم وارد بازی شده و خیلی از فرآیندها رو سریع‌تر، دقیق‌تر و هدفمندتر کرده.

پس این تعریف ابتدایی، در واقع نقطه شروع مسیریه که قراره ادامه‌اش بدیم:
جلوتر با هم درباره دیجیتال مارکتینگ آفلاین و آنلاین، ابزارهاشون، تکنیک‌ها، اهمیتش تو دنیای امروز، نقش هوش مصنوعی تو دیجیتال مارکتینگ، شاخه‌های مختلفش و البته تفاوتش با بازاریابی سنتی حرف می‌زنیم و هر بخش رو قدم‌به‌قدم باز می‌کنیم

دیجیتال مارکتینگ آفلاین

وقتی از دیجیتال مارکتینگ آفلاین صحبت می‌کنیم، منظورمون فعالیت‌های بازاریابی‌ایه که با استفاده از ابزارهای دیجیتال انجام می‌شن، اما لزوماً به اینترنت وابسته نیستن. یعنی تو این روش هنوز از فناوری و رسانه‌های دیجیتال استفاده می‌کنیم، ولی ارتباط مستقیم با فضای آنلاین وجود نداره یا نقش اینترنت تو اون خیلی کم‌رنگه.

بطور مثال، ارسال پیامک تبلیغاتی، نمایش تبلیغات تو بیلبوردهای دیجیتال شهری، کیوسک‌های هوشمند تبلیغاتی یا حتی بعضی از تبلیغات دیجیتالی که تو محیط‌های عمومی نمایش داده می‌شن، تو این دسته قرار می‌گیرن.

البته باید توجه داشت که تو خیلی از روش‌های آفلاین، اندازه‌گیری دقیق نتایج و رفتار مخاطب به سادگی فضای آنلاین نیست. همین موضوع باعث می‌شه تحلیل عملکرد کمپین‌ها تو این روش سخت‌تر باشه و معمولاً هزینه اجرا هم نسبت به خیلی از روش‌های آنلاین بیشتر شه.

دیجیتال مارکتینگ آنلاین

دیجیتال مارکتینگ آنلاین به همه فعالیت‌های بازاریابی گفته میشه که تو بستر اینترنت انجام می‌شن. تو این روش، کسب‌وکارا از ابزارها و پلتفرم‌های آنلاین برای معرفی خدمات، جذب مخاطب و تبدیل مخاطب به مشتری استفاده می‌کنن.

وب‌سایت‌ها، موتورهای جستجو، شبکه‌های اجتماعی، ایمیل مارکتینگ، تبلیغات آنلاین، تولید محتوا تو وبلاگ‌ها و خیلی از ابزارهای دیگر، بخشی از دیجیتال مارکتینگ آنلاین هستند.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های بازاریابی آنلاین اینه که تقریباً همه فعالیت‌ها قابل اندازه‌گیری و تحلیل هستن. یعنی می‌شه فهمید چند نفر تبلیغ رو دیدن، چند نفر روش کلیک کردن و چند نفر به مشتری تبدیل شدن. همین قابلیت تحلیل دقیق باعث شده دیجیتال مارکتینگ آنلاین به یکی از مهم‌ترین ابزارای رشد کسب‌وکارای امروزی تبدیل شه.

تفاوت های دیجیتال مارکتینگ آفلاین و آنلاین

با اینکه هر دو روش زیرمجموعه بازاریابی دیجیتال محسوب می‌شوند، اما از نظر نحوه اجرا، دسترسی به مخاطب و امکان تحلیل نتایج تفاوت‌هایی با هم دارند.

۱. محل انتشار محتوا

تو روش‌های آفلاین، محتوا معمولاً تو محیط‌های فیزیکی یا رسانه‌های دیجیتال محیطی منتشر می‌شه؛ مثل نمایشگرهای شهری یا پیامک‌های تبلیغاتی. اما تو روش آنلاین، محتوا تو وب‌سایت‌ها، وبلاگ‌ها، شبکه‌های اجتماعی، موتورهای جستجو و پلتفرم‌های اینترنتی دیگه منتشر می‌شه.

۲. دسترسی به مخاطبان

تو فضای آنلاین معمولاً به جامعه مخاطبان بیشتری دسترسی داریم. هر کسی که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تونه مخاطب شما باشه، در حالی که تو خیلی از روش‌های آفلاین، دامنه دسترسی محدودتره.

۳. امکان اشتراک‌گذاری و وایرال شدن محتوا

تو فضای آنلاین، کاربرا می‌تونن خیلی راحت محتوا رو با بقیه به اشتراک بگذارن. همین موضوع باعث می‌شه یه سری از محتواها وایرال بشن. اما تو روش‌های آفلاین چنین امکانی معمولاً وجود نداره یا خیلی محدوده.

۴. حجم و استمرار تولید محتوا

تو دیجیتال مارکتینگ آنلاین معمولاً نیاز به تولید محتوای مداوم و مستمر وجود داره؛ چون رقابت تو فضای اینترنت زیاده به همین دلیل حضور مداوم نیازه این بستره. اما تو خیلی از روش‌های آفلاین، انتشار محتوا معمولاً در قالب کمپین‌های محدود یا رویدادهای مشخص انجام می‌شه.

۵. هزینه و سرعت انتشار

در فضای آنلاین می‌شه با هزینه نسبتاً کمتر و تو زمان کوتاه‌تری محتوا رو منتشر کرد. اما تو روش‌های آفلاین — مخصوصاً تو رسانه‌های بزرگ یا تبلیغات محیطی — معمولاً زمان و هزینه بیشتری برای اجرا نیازه.

۶. قابلیت اندازه‌گیری و تحلیل

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها، امکان تحلیل نتایجه. تو دیجیتال مارکتینگ آنلاین تقریباً همه چیز قابل اندازه‌گیریه؛ از تعداد بازدید گرفته تا رفتار کاربرا. اما تو خیلی از روش‌های آفلاین، اندازه‌گیری دقیق بازخورد مخاطبا کار آسونی نیست.